Ana içeriğe atla

Habl Kosmos Teleskopu UZAQ BİR ulduzu yaxınından keçən DEV ALEV toplar müşahidə

Keçdiyimiz günlərdə, Habl kosmos teleskopu V Hydra adlı ulduzu müşahidəsi zamanı, ulduza yaxın bir bölgədən gələn yüksək sıcaklıklı və kütləsi az qala Marsın 2 qatı olan qaz kütlələri müşahidə etdi. Bu "Alev Topları" o qədər sürətli hərəkət edirdi ki hesablamalara görə Dünya ilə Ay arasındakı məsafəni yalnız 30 dk içərisində qat edə bilərdi. Astronomlar məlumatlar daxilində bu top atışının, təxminən 400 ildir hər 8.5 ildir reallaşdığını hesabladılar.

Ancaq bu qəribə hadisə baş qarışdırıcı bir çox sualı özü ilə gətirdi. Müşahidə edilən V Hydra ulduzu bir Qırmızı Nəhəng olaraq kategorilendirilmişti. (Qırmızı Nəhənglər yaşlı ulduzlardır. Yıldız ömrünün son mərhələsi olaraq da adlandırıla bilər.) Bu səbəbdən kütləsinin və yanacağının yarısını hətta daha çoxunu bu günə qədər itirmiş olmalıydı. Onsuz da Qırmızı Nəhənglər davamlı olaraq ətrafa qaz yayaraq kütlə itirməyə davam edərlər. Bu hadisələrin hamısı Astronomların diqqətlərini başqa bir nöqtəyə vermələrinə səbəb oldu və tək bir şərhdə ortaklaştılar.
Qırmızı Dev'in ətrafında başqa bir görünməyən ulduz vardı və bu ulduz Qırmızı Dəvə yaxınlaşdığında atmosferindeki isti qaz buludlarını toplayır. Bir disk şəklində kümelenen bu isti qaz kütləsi kütlə cazibə təsirindən xilas olacaq qədər çoğaldığında kosmosa bir alov topu şəklində salınmaktaydı. Bu vəziyyət ulduzun Qırmızı devin orbitini doldurulub müddəti olan 8.5 ildə bir reallaşmaqda idi. Az qala saatda yarım milyon mil sürətlə hərəkət edən bu alov toplarının istiliyi isə 17.000 Fahrenhayt olaraq ölçüldü.


Gün keçmir ki yeni bir uzaysal kəşf, qalmaqal yaşanmasın. Bu kimi nəhəng alov toplarının dünyamızdan uzaqda kəşf edildiyi və elmin işığında evrilen insanlığın çox daha gözəl inkişaflara şahid olduğu günlər diləyiylə.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

İnsan skeleti

İnsan skeleti İnsan skeleti İnsan skeleti, sümüklərdən ibarətdir və bağlar (ligamanlar), şüaları (tendon), əzələlər, qığırdaqları və digər orqanlar tərəfindən dəstəklənir. Skelet sabit və dəyişməz deyil; tərkibi həyat boyunca dəyişir. Hamiləliyin erkən dövrlərində, döl sərt bir skeletə malik deyil, rəhmin içindəki doqquz ay boyunca sümüklər yavaşca meydana gələr, yetkinləşər. Doğumda, bütün sümüklər meydana gəlmişdir, lakin yeni doğulmuş bir körpə bir yetişkinden daha çox sümüyə malikdir. Ortalama olaraq, yetkin bir insan 206 sümüyə malikdir (Gray Anatomisi'ne görə, yenə də sayı fərddən fərdə kiçik nisbətlərdə dəyişiklik göstərər), halbuki bir körpə 300-dən çox sümüklə doğulur. Fərqin səbəbi böyümə əsnasında bir-biriylə kaynayacak olan kiçik kemiklerdir. sümüklər; qısa, uzun və yastı sümüklər olaraq şəkillərinə görə üçə ayrılar. Canlılarda daxili və xarici olmaq üzrə iki tip skelet vardır. Xarici skelet: Bədənin xarici qisimində tapılar, üzərində heç bir bədən örtüyü tapılmaz. Üzvi...

Bulutlar

Bulut,  atmosferdeki  su buharının, yükseklerde  yoğunlaşmas  ile meydana gelen çok küçük su damlacıklarına verilen ad. Su damlacıklarının çok küçük olması sebebi ile bulutların taşıdıkları su miktarları, metreküp başına birkaç gramı geçmez. Bulutlar, gökyüzünde devamlı olarak hareket ederler.   Dünya 'da yoğunlaşan madde su buharıdır. Bu da, küçük su damlacıklarını, genellikle 0.01 mm buz kristallerini oluştururur. Milyarlarca damlacık ve  kristallerin  beraber durmasıyla bulut olarak görünürler. Bulutlar tüm görünür dalga boyutlarını yansıtır ve genellikle beyazdır fakat gri veya siyah olarak görünebilirler. Siyah görünmelerinin sebebi, çok kalın veya yoğun olması ile güneş ışığının geçmesine izin vermemesindendir.  Bulutların meydana gelişleri aynı olmakla beraber şekilleri ve hacimleri bakımından aralarında büyük farklar vardır. Bulutların sınıflandırılmasında esas olarak dört tip kabul edilmiştir:  a - Sirüs, b - Stratus, c - Kümülüs, d ...

İONLAŞDIRICI ŞÜALANMALAR

İONLAŞDIRICI ŞÜALANMALAR İonlaşdırıcı şüalar çox yüksək bioloji təsir etmə xassəsinə malikdirlər, bu şüalarla canlı orqanizmin atom və molekulları arasındakı qarşılıqlı təsir, yəni bu şüaların təsirindən insan və heyvan orqanizmi hüceyrələrində, orqanlarında baş verən mürəkkəb biokimyəvi, fiziki-kimyəvi və s. proseslər nəzərdə tutulur. Bu məsələ son illərə qədər rentgenoloq və radioloqları bir qədər də maraqlandırmırdı. Lakin son 20-30 il ərzində bəzi ölkələrdə atom sənayesinin sürətlə inkişafı ilə əlaqədar olaraq, tibb, kənd təsərrüfatı və baytarlıq elmlərinin böyük bir qrup alimləri şüaların bioloji təsir mexanizmini öyrənməyə başlamışdır. Şüa zədələnmələrinin əsas profilaktik və müalicə məsələlərini düzgün həll etmək üçün bu şüaların birincili bioloji təsir mexanizmini öyrənmək dərin bilik tələb edir. Şüa zədələnmələrnin biokimyəvi mexanizmini bilmək bu prosesin patogenezmin və maddələr mübadiləsi pozğunluğu ilə baş verən bəzi xəstəliklərdə yaranan biokimyavi dəyişikliklərin öyrənil...